خانه / فندق / نگاهی به صادرات فندق ایران به افغانستان

نگاهی به صادرات فندق ایران به افغانستان

کشور افغانستان در طی دو دهه اخیر، یکی از خریداران اصلی فندق ایران بوده است، که در مجموع، 52 درصد از صادرات این محصول در سالهای 1380 تا 1396 به این کشور انجام شده است. در ادامه بررسی روند صادرات فندق، نگاهی به آمار فروش این محصول به افغانستان داشته ایم.

کشور افغانستان، همسایه شرقی ایران، با داشتن بیش از 900 کیلومتر مرز مشترک با کشورمان و با پیشینه فرهنگی یکسان، یکی از شرکای تجاری عمده ایران محسوب میشود. از طرفی، تولید انواع خشکبار در دو کشور، فرصت معاملات پرسود به نفع طرفین را فراهم آورده است. در این میان، فندق با میزان تولید بالای آن در ایران، قابلیت صادرات انبوه به این کشور را دارد.

در مطلب بررسی صادرات فندق و مغز فندق ایران، نگاهی کلی به صادرات این محصول از سال 1380 تا 1396 داشتیم. در آنجا مطرح شد که کشور افغانستان، بزرگترین واردکننده فندق ایران (از لحاظ وزن) در طی این بازه زمانی بوده است و این کشور نیز همانند اکثر واردکنندگان فندق ایران، عمدتا خریدار فندق باپوست بوده است. اما در طی این سالها، ارسال فندق به این کشور نیز با افت و خیز همراه بوده و متاسفانه بازار ثابتی برای فندق ایرانی ایجاد نشده است. در ادامه، نگاهی تفصیلی به صادرات انواع فندق به افغانستان داشته ایم.

وزن صادرات فندق

در اینجا نیز داده های صادرات فندق به کشور افغانستان، از سایت اطاق بازرگانی تهران استخراج شده است. با توجه به اینکه کدهای تعرفه 80221 و 8022100 برای فندق باپوست و کدهای 80222 و 8022200 برای فندق بدون پوست تعریف شده است، برای استخراج ردیف های صادرات دو نوع فندق، از این کدها استفاده شده است.

در شکل زیر، جدول مقدار فروش، ارزش ریالی و ارزش ارزی فروش فندق در طی بازه زمانی 1380 تا 1396 به افغانستان آورده شده است. در این جدول، سال انجام صادرات، کد تعرفه محصول (فندق باپوست یا بدون پوست) و توضیحات تعرفه برای هر ردیف صادرات ثبت شده است. همچنین وزن محصول (بر حسب کیلوگرم) و همینطور ارزش ریالی و ارزش ارزی محصول مشخص شده است.

جدول صادرات فندق به افغانستان
جدول صادرات فندق به افغانستان

 

در نمودار زیر، نوسان وزن فروش فندق باپوست به افغانستان در طی بازه زمانی مورد بررسی به تصویر کشیده شده است. واحد وزن در این نمودار بر حسب تن (1000 کیلوگرم) مشخص شده است.

نمودار وزن صادرات فندق باپوست به افغانستان
نمودار وزن صادرات فندق باپوست به افغانستان

 

در نمودار بالا مشاهده میشود که از سال 1380 تا پایان 1386، مقدار محدودی محصول با وزن هرسال بین نیم تن تا حداکثر 12 تن صادر شده است. صادرات عمده با وزن بالای 46 تن از سال 1387 شروع شده، اما در سالهای آتی به صورت متناوب با رشد و یا کاهش وزن مواجه بوده است. سال 1392 با مقدار تقریبی 223 تن، بیشینه مقدار فروش فندق باپوست به این کشور را رقم زده؛ ولی این رکورد در سال بعد به شدت کاهش یافته و به مقدار حدود 43 تن رسیده است.

نمودار زیر نیز نوسان صادرات فندق بدون پوست به افغانستان را نشان داده است.

نمودار وزن صادرات فندق بدون پوست به افغانستان
نمودار وزن صادرات فندق بدون پوست به افغانستان

 

همانطور که در نمودار فوق مشاهده میشود، از سال 1380 تا پایان 1387، مقدار صادرات فندق بدون پوست به افغانستان صفر بوده است. سال 1388 با ثبت مقدار 106 تن، بیشینه مقدار صادرات را در طی این سالها به خود اختصاص داده است؛ اما در سال بعد با افت شدید وزن، تنها 18/5 تن از این محصول صادر شده است. سالهای بعد از 1389 نیز مقدار صادرات به تدریج به مقدار 0 گرایش داشته و در مواردی صادرات حدود 1 یا 2 تن انجام شده است.

این نمودارها میتوان نتیجه گرفت که بازار فندق افغانستان برای محصول ایرانی بسیار پرنوسان بوده است و خریداران طرف افغانستان، مشتریان ثابتی برای این محصول نبوده اند.

ارزش دلاری فندق صادرشده

برای ارزیابی آورده ارزی صادرات فندق کشورمان به افغانستان، باز هم از روش بررسی نمودار استفاده میکنیم. برای رسم این نمودار، در حالتی که در یک سال بیش از یک مورد صادرات با نرخ های مختلف وجود داشته، میانگین آن نرخ ها محاسبه شده است.

نمودار زیر، ارزش دلاری هر کیلوگرم فندق باپوست صادر شده به افغانستان در طی بازه زمانی مورد بررسی را به تصویر کشیده است.

نمودار میانگین سالانه ارزش دلاری هر کیلوگرم فندق صادر شده به افغانستان
نمودار میانگین سالانه ارزش دلاری هر کیلوگرم فندق صادر شده به افغانستان

 

همانطور که میبینیم، ارزش دلاری هر کیلوگرم فندق باپوست در طی این بازه زمانی تا پیش از سال 1390 در یک محدوده نزدیک به 1.2 دلار در نوسان بوده است. سال 1390 یک جهش برای ارزش فندق باپوست ایران به شمار می آید که ارزش هر کیلوگرم از این محصول را با رشد حدودا 100 درصدی مواجه کرده است. افزایش قیمت بعد از سال 1390 تا دو سال نیز تکرار شده است؛ اما بعد از سه افزایش پی در پی، در سال 1393 نسبت به سال قبل یک سوم ارزش خود را از دست داده است.

صادرات فندق و کشورهای همسایه ایران

بارها مطرح شده است که محصولات خشکبار ایرانی بالقوه میتوانند جذب بازارهای کشورهای بزرگ شده و به ارزش واقعی خود به فروش برسند. اما در حال حاضر، متاسفانه با توجه به مشکلات متعددی که برای صادرکنندگان (به ویژه محصولات کشاورزی و باغی) به کشورهای اروپایی و آمریکایی وجود دارد، کشورهای همسایه ایران میتوانند موقتا بازار خوبی برای فروش این محصولات باشند. هم اکنون نیز مشاهده میکنیم که چهار کشور افغانستان، عراق، امارات متحده عربی و ترکمنستان،در طی حدودا دو دهه گذشته، بیشترین خرید فندق ایرانی از لحاظ وزن را انجام داده اند. رجوع شود به: نمودار «سهم کشورهای واردکننده عمده فندق ایران از کل صادرات فندق» در بررسی صادرات فندق و مغز فندق ایران.

بنابراین با توجه بیشتر به کشورهای همسایه ایران از جمله افغانستان، عراق، ترکمنستان، پاکستان و همچنین کشورهای عرب حوزه خلیج فارس، میتوان انتظار داشت صادراتی درخور فندق خوش طعم و پرارزش ایرانی انجام شود.

ارتباط با ما:
خانم کاظم زاده
راه های ارتباطی:
شماره موبایل:
پست الکترونیکی: behnuts@gmail.com
معرفی تاجران بازار تهاتر ايران آموزش تجارت